Z dniem 1 października 2008 r. weszła w życie ustawa o
pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. 192, poz. 1378, z
późn. zm.).
Ustawa zastąpiła ustawę o postępowaniu wobec dłużników
alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej z dnia 22 kwietnia 2005
r. ( Dz. U. Nr 86, poz. 732 z póż. zm.)
Wprowadza ona bardziej drastyczne rozwiązania w stosunku
do dłużników alimentacyjnych, które dotyczą:
• sposobu egzekucji alimentów od osób uchylających się od ich
opłacania
• nowej formy pomocy kierowanej do rodzin, gdzie osoby
zobowiązane do
alimentacji uchylają się od płacenia świadczeń alimentacyjnych .
Uchwałą Nr XXXIII/274/08 Rady Miejskiej w Pyrzycach z dnia
30 października 2008 r. przekazano realizację zadań z zakresu
postępowania i podejmowania działań wobec dłużników
alimentacyjnych dla Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w
Pyrzycach.
Podstawowe informacje o zasadach korzystania ze świadczeń
przyznawanych z funduszu alimentacyjnego od 1 października 2008
roku, a także informacje o postępowaniu wobec dłużników
alimentacyjnych.
Ustawa określa działania służące poprawie skuteczności
egzekucji zasądzonych alimentów, a należą do nich głównie: ścisła
współpraca gmin z komornikami w zakresie poprawy skuteczności
egzekucji alimentów, zwiększenie kontroli sądu nad działalnością
komorników, współpraca gminy z urzędem pracy, mająca na celu
aktywizację zawodową dłużnika alimentacyjnego, obowiązek złożenia
przez gminę wniosku o ściganie za przestępstwo niealimentacji w
przypadku, gdy uchyla się od prac wskazanych przez właściwe organy
lub uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu środowiskowego.
Komu przysługują świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego.
Osobą uprawnioną do świadczeń z funduszu alimentacyjnego
jest dziecko, które ma zasądzone od rodzica alimenty (mogą
to być również alimenty na podstawie ugody zawartej przed sądem),
jeżeli egzekucja alimentów jest bezskuteczna.
Świadczenia z FA przysługują na dziecko:
• do ukończenia przez nie 18 lat;:
• starsze świadczenia przysługują do ukończenia 25 lat pod
warunkiem,
że uczy się w ono szkole lub szkole wyższej;
• posiadające orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności,
którego rodzic nie płaci zasądzonych alimentów, świadczenia
przysługują
bez względu na wiek dziecka.
Jednym z warunków przyznania świadczenia jest
bezskuteczna egzekucja jeżeli w okresie dwóch miesięcy przed
złożeniem wniosku o świadczenie z FA komornik nie wyegzekwował
pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań
alimentacyjnych. Bezskuteczność egzekucji potwierdza komornik
sądowy odpowiednim zaświadczeniem. Można je od komornika uzyskać
samemu lub wystąpić o ich uzyskanie przez organ właściwy
wierzyciela tj. : urząd gminy lub ośrodek pomocy społecznej, w
którym osoba ubiega się o świadczenie z FA (w jednych gminach
świadczenie przyznaje urząd gminy w innych ośrodek pomocy
społecznej).
W przypadku, gdy egzekucja alimentów nie jest prowadzona w
Polsce, gdyż dłużnik mieszka za granicą, w celu potwierdzenia
bezskuteczności egzekucji, do wniosku o przyznanie świadczenia z
FA wnioskodawca musi dołączyć odpowiednie zaświadczenie z sądu
okręgowego (lub innego właściwego sądu) lub zagranicznej
instytucji egzekucyjnej, potwierdzające bezskuteczność egzekucji
zasądzonych alimentów lub niemożność prowadzenia egzekucji.
Aby nabyć prawo do świadczenia z FA dziecko, które ma
zasądzone alimenty nie musi być wychowywane przez rodzica
samotnie. Prawo do świadczenia z FA przysługuje też na dzieci
wychowywane przez rodzica, który zawarł kolejny związek małżeński,
żyje w nieformalnym związku lub mąż/żona nie płaci zasądzonych
alimentów. W takich przypadkach rodzic zobowiązany do alimentacji
nie jest wliczany do składu rodziny, więc jego dochód nie jest
brany pod uwagę przy ustalaniu czy rodzina ma prawo do świadczenia
z FA.
Dochód uprawniający do świadczeń.
Prawo do świadczenia z FA przysługuje, jeżeli przeciętny
miesięczny dochód netto na osobę w rodzinie w roku poprzedzającym
okres świadczeniowy nie przekracza 725 zł.
Ustalając prawo do świadczenia z FA brany jest pod uwagę
dochód uzyskany przez członków rodziny.
Na dochód ten składają się następujące składniki:
• przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na
podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych,
pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek
dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia
społeczne
niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki
na ubezpieczenie zdrowotne,
• deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej
opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku
dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby
fizyczne,
• inne dochody nieopodatkowane podatkiem dochodowym od osób
fizycznych enumeratywnie wyliczone w ustawie o świadczeniach
rodzinnych (np. wszelkie stypendia otrzymywane przez uczniów
lub
studentów, alimenty na rzecz dzieci).
Do dochodu rodziny nie wlicza się kwot zaliczek
alimentacyjnych otrzymanych w 2007 r.
W przypadku, gdy rodzina posiada gospodarstwo rolne,
dochód z tego tytułu oblicza się na podstawie liczby hektarów
przeliczeniowych znajdujących się w jej posiadaniu w roku
kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W tym, jeżeli
zmiana powierzchni gospodarstwa rolnego miała miejsce w trakcie
miesiąca, nową powierzchnię gospodarstwa uwzględnia się od
miesiąca następnego. Miesięczna wartość dochodu z 1 ha
przeliczeniowego została określona na poziomie 1/12 dochodu
ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa
Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z 15
listopada 1984 r. o podatku rolnym.
W przypadku, gdy rodzina lub osoba ucząca się utrzymuje
się z gospodarstwa rolnego oraz uzyskuje pozarolnicze dochody,
dochody z obu tych źródeł sumuje się.
Wysokość świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Świadczenia z FA przysługują w kwocie bieżąco zasądzonych
alimentów, ale nie mogą wynieść więcej niż po 500 zł na każde z
uprawnionych do alimentów dzieci.
Okres otrzymywania świadczeń, kiedy złożyć wniosek.
Świadczenia z FA przyznawane są na tzw. okresy
świadczeniowe, trwające 12 miesięcy od 1 października do 30
września następnego roku kalendarzowego. Jednak wnioski o
przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego osoby
zainteresowane mogą składać już od 1 sierpnia.
W przypadku, gdy osoba ubiegająca się o świadczenia z funduszu
alimentacyjnego na nowy okres świadczeniowy złoży wniosek wraz z
dokumentami do dnia 31 sierpnia, ustalenie prawa do świadczeń z
funduszu alimentacyjnego oraz wypłata świadczeń przysługujących za
październik następuje do dnia 31 października.
W przypadku, gdy osoba ubiegająca się o świadczenia na
nowy okres świadczeniowy złoży wniosek wraz z dokumentami w
okresie od dnia 1 września do dnia 31 października, ustalenie
prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz wypłata
świadczeń przysługujących za październik następuje do dnia 30
listopada.
Gdzie złożyć wniosek o świadczenie z funduszu
alimentacyjnego.
Wniosek o przyznanie świadczeń z FA, w odróżnieniu od
wniosku o przyznanie zaliczki alimentacyjnej, należy złożyć nie u
komornika prowadzącego postępowanie egzekucyjne lecz bezpośrednio
w Ośrodku Pomocy Społecznej. .
Postępowanie wobec dłużnika alimentacyjnego.
W przypadku bezskuteczności egzekucji osoba uprawniona
do alimentów (dziecko za pośrednictwem swego przedstawiciela
ustawowego) może złożyć do organu właściwego wierzyciela
(oznacza to urząd gminy lub ośrodek pomocy społecznej właściwy ze
względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej do alimentów)
wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego.
Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie, od komornika
prowadzącego postępowanie egzekucyjne, o bezskuteczności
egzekucji, zawierające informację o stanie egzekucji, przyczynach
jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu
wyegzekwowania zasądzonych alimentów.
W przypadku złożenia wniosku bez w/w zaświadczenia, organ
właściwy wierzyciela wzywa organ prowadzący postępowanie
egzekucyjne do przesłania zaświadczenia. Komornik prowadzący
postępowanie egzekucyjne jest obowiązany do przesłania
zaświadczenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania.
W przypadku przyznania osobie uprawnionej świadczenia z
funduszu alimentacyjnego organ właściwy wierzyciela „z urzędu”
występuje z wnioskiem do organu właściwego dłużnika (oznacza to
urząd gminy lub ośrodek pomocy społecznej właściwy ze względu na
miejsce zamieszkania dłużnika alimentacyjnego) o podjęcie działań
wobec dłużnika alimentacyjnego.
Po otrzymaniu w/w wniosku, organ właściwy dłużnika
przeprowadza wywiad alimentacyjny, w celu ustalenia
sytuacji rodzinnej, dochodowej i zawodowej dłużnika
alimentacyjnego, a także jego stanu zdrowia oraz przyczyn
niełożenia na utrzymanie osoby uprawnionej, oraz odbiera od niego
oświadczenie majątkowe.
W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny nie może wywiązać
się ze swych zobowiązań z powodu braku zatrudnienia, organ
właściwy dłużnika:
1) zobowiązuje dłużnika alimentacyjnego do zarejestrowania się jako
bezrobotny, albo jako poszukujący pracy, w przypadku
braku możliwości
zarejestrowania się jako bezrobotny;
2) zwraca się do starosty o podjęcie działań zmierzających do aktywizacji
zawodowej dłużnika alimentacyjnego;
3) w razie braku możliwości aktywizacji zawodowej występuje z wnioskiem
do starosty o skierowanie dłużnika alimentacyjnego do
robót
publicznych lub prac organizowanych na zasadach robót
publicznych,
określonych w przepisach o promocji zatrudnienia i
instytucjach rynku
pracy.
W przypadku uniemożliwienia przez dłużnika alimentacyjnego
przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego, odmowy złożenia
oświadczenia majątkowego oraz odmowy podjęcia prac, w ramach
aktywizacji zawodowej, uchylania się od nich lub odmowy
zarejestrowania się jako bezrobotny, odmowy zarejestrowania się
jako poszukujący pracy w przypadku braku możliwości
zarejestrowania się jako bezrobotny, organ właściwy dłużnika:
4) składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209
§ 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.
U. Nr 88,
poz. 553, z późn. zm.3),
5) kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika
alimentacyjnego.
Organ właściwy dłużnika informuje organ właściwy
wierzyciela oraz komornika sądowego o podjętych działaniach wobec
dłużnika alimentacyjnego oraz o ich efektach.
Dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi
właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń
wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej do
alimentów, łącznie z ustawowymi odsetkami.. |